De communities of practice Digital Ecosystem Services Framework (DESF) en Ecosystemen in digitale transitie (EiDT) gaan ook in 2026 verder. In het nieuwe jaar worden de beide groepen deels samengevoegd, maakte het DEI tijdens een introductiesessie op 11 februari duidelijk.
DESF ontstond naar aanleiding van diverse vraagstukken die bij het DEI naar boven kwamen. Na een eerste jaargang, waarin een groep partijen met die vraagstukken aan de gang ging, werd besloten door te gaan. Nu werkt de groep jaarlijks aan bouwblokken die andere partijen weer kunnen gebruiken om zelf ecosystemen op te zetten.
In 2025 kwam daar ook de community of practice EiDT bij. Deelnemers hieraan zijn organisaties die al onderdeel uitmaken van een ecosysteem en vaak een orchestrator-rol hebben. Met deze groep proberen we publieke en private organisaties samen te brengen, om best practices uit te wisselen. Daarmee ontstaan learnings die voor meerdere organisaties toepasbaar zijn.
Twee groepen komen samen
Op 6 mei 2026 gaat de vierde jaargang van DESF en de tweede jaargang van EiDT van start. Dit jaar willen we de beide groepen meer samenvoegen. We zien namelijk best wat mogelijkheden voor kruisbestuiving. DESF bestaat uit afzonderlijke organisaties, EiDT meer uit ecosysteem-organisaties. Maar zet ze bij elkaar en je ziet kruisbestuiving ontstaan.
Bovendien is er sprake van een zekere verbinding tussen de twee groepen. Gedurende de introductiesessie illustreren we dat met korte cases van ERTMS en ProRail.
ERTMS werkt aan de digitalisering van het spoor in Nederland. Naast het spoor staan seinen, die onder meer voorkomen dat treinen op elkaar botsen. Maar dat systeem is oud en bijna end-of-life. Dat geldt niet alleen in Nederland, maar ook op andere plekken in de EU. Daarom heeft de EU besloten dat we dergelijke systemen moeten vernieuwen en maar ook direct moeten verbinden binnen Europa, zodat treinen gemakkelijker de grens over kunnen gaan.
Dit project leek ooit een vervanging van een oud systeem, maar blijkt uiteindelijk een transitie binnen de sector te zijn. Er wordt gewerkt aan datacenters, opleidingen, systemen, treinen, infrastructuur, processen en GSM-R. Allerlei verschillende partijen zijn daar verantwoordelijk voor, waardoor een ecosysteem op sectorniveau is ontstaan, met ERTMS als orchestrator.
Eén van de partijen binnen dat ecosysteem is ProRail, dat verantwoordelijk is voor het spoorwegnet van Nederland. En ook ProRail heeft een soort ecosysteem: ze werken met tal van partijen samen aan bijvoorbeeld de bouw en het onderhoud van het spoor. Heeft ProRail zijn zaken niet op orde, dan heeft dat dus ook gevolgen voor het ecosysteem van ERTMS. Daarmee zijn de twee ecosystemen inherent met elkaar verbonden.
Programma’s in 2026-2027
Vanaf de aankomende jaargang gaan beide groepen meer samen optrekken. Wat betekent dat in de praktijk?
De reis voor beide groepen is vergelijkbaar met die van afgelopen jaren. Op 11 februari was een introductiesessie en op 6 mei gaat de volgende jaargang van beide groepen van start. Bij EiDT doen we dan weer een Ideate-sessie en experimenteren we veel. Maar we zijn ook aan het kijken of we aan de kant van DESF een fieldcase kunnen doen.
In de nieuwe jaargang komen we weer middagen bij elkaar. Deze keer doen de groepen dat niet apart, maar samen. Iedere middag heeft een overkoepelend thema, zoals de energietransitie, waar we via keynotes van sprekers meer over horen. Daarbij is er steeds een verhaal over de organisatie-as en een over de sectorale as. Daarna zijn er breakouts, waarbij DESF op organisatieniveau aan de slag gaat en EiDT op sectorniveau. Aan het einde van de middag hebben we demo’s met presentaties van de uitkomsten en op een later moment delen we een reflectie van de uitkomsten via een rapportage.
Interessant aan deze aanpak is dat het deelnemers vrij staat om eens bij de andere groep te gaan kijken. Een DESF-deelnemer kan dus ook aansluiten bij een EiDT-subgroep tijdens de breakouts, en andersom. Op die manier wordt kruisbestuiving mogelijk.
Ook is het mogelijk om aan bouwblokken te blijven werken. Het is aan de deelnemers zelf om in- en uit te checken naar gelang je wensen. Het geeft meer flexibiliteit, meer schaal en de mogelijkheid om grote projecten te presenteren. Zonder dat we de waarde verliezen van wat we hadden, maar met meer grip op wat we doen en wat we leren.
Minorclasses
Net als in andere jaargangen hebben we ook dit jaar weer minorclasses. Deze minorclasses vinden online plaats tijdens de lunch en zijn toegankelijk voor alle geïnteresseerden. Het is dus ook mogelijk om aan te sluiten als je zelf geen onderdeel uitmaakt van de DESF- of EiDT-groep.
Nieuw is ‘de groene piste’. Dit zijn twee minorclasses en een masterclass die deelnemers introduceren in het ecosysteem-gedachtegoed. Op deze manier komen nieuwe deelnemers snel op vlieghoogte.
Meer weten?
De nieuwe jaargang van DESF en EiDT starten op 6 mei. Wil je meer weten over de progamma’s? Bekijk dan de informatie over de voorgaande jaargang van DESF (DESF 3) of de deliverables van eerdere jaargangen van DESF. Ook kun je op onze site meer lezen over EiDT.